Denver Havalimanı bagaj otomasyonu projesi nasıl krize dönüştü

Denver Uluslararası Havalimanı (DIA), 1980'li yıllarda Stapleton Havalimanı'nın yetersiz kalan kapasitesini aşmak ve şehri modern bir havacılık merkezine dönüştürmek amacıyla planlandı. İlk aşamada 3 milyar dolar olarak öngörülen ancak 5 milyar dolara yaklaşan bütçesiyle dikkat çeken dev kamu projesi, havayolu şirketlerinin tasarım sürecine geç dahil olması nedeniyle büyük operasyonel uyumsuzluklarla karşılaştı. Terminal binalarının birbirinden ve bilet alanından yüzlerce metre uzakta, tamamen yer altı tünelleriyle birbirine bağlanacak şekilde inşa edilmesi, bagaj lojistiğini havalimanının en kritik darboğazı haline getirdi.

United Airlines, uçakların yerdeki dönüş sürelerini 35 dakikanın altına indirme ve transfer bagajlarını 10 dakika içinde taşıma şartı koştu. Bu gereksinimleri karşılamak adına Boeing Airport Equipment (BAE) ile başlangıçta yalnızca B Terminali'ni kapsayan 20 milyon dolarlık bir otomatik bagaj taşıma sözleşmesi imzalandı. Ancak Denver Belediyesi, diğer terminallerdeki belirsizlikler ve havayollarını tesise çekme baskısı nedeniyle açılışa 18 aydan az bir süre kala sistemi tüm havalimanını kapsayacak şekilde genişletmeye karar verdi.

Belediyenin açtığı ihaleye gelen alternatif ve daha az riskli üç teklif, fazla manuel iş gücü gerektirdiği gerekçesiyle reddedildi. BAE başlangıçta takvimin imkansız olduğunu belirterek ihaleye girmese de kapalı kapılar ardında yürütülen pazarlıklar sonucunda 175,6 milyon dolarlık tek kaynaklı bir anlaşmaya imza attı. Yerel iş gücü kotalarına uyumsuzluk, sendikal anlaşmazlıklar nedeniyle yaşanan grevler ve sürekli değişen şartnameler, sistemi havacılık tarihinin en büyük mühendislik ve proje yönetimi fiyaskolarından birine sürükledi.