Ana Sayfa

Curling Taşlarının Arkasındaki Şaşırtıcı Jeoloji

1 dk okuma

Kış Olimpiyatları'nın heyecan verici sporlarından curling, bilimsel temellere dayanır ve sporcuların ekipmanları bu bilimin önemli bir parçasıdır. Yaklaşık 18 kilogram ağırlığındaki yuvarlak curling taşları, gezegen üzerindeki sadece iki yerden temin edilmektedir: İskoçya'daki Ailsa Craig adası ve Galler'deki Trefor granit ocağı. Bu durum, taşların buz üzerinde kayma ve diğer taşlarla çarpışma performansı için benzersiz jeolojik özelliklere sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Bu özel taşların neden sadece bu bölgelerde bulunduğunu ve onları bu spora uygun kılan faktörleri anlamak, sporun kendisi kadar ilginç bir bilimsel araştırma konusudur.

Regina Üniversitesi'nden mineralog ve eski Hong Kong takımı curling oyuncusu Derek Leung, 1890'dan bu yana curling taşları üzerinde yapılan ilk mineralojik analizleri gerçekleştirerek bu alandaki bilgi boşluğunu dolduruyor. Leung'un araştırması, modern bilimin bu taşlar hakkında neler söyleyebileceğini ortaya koymayı amaçlıyor. Bir curling taşının iki ana bölümü vardır: buz üzerinde kayan "koşu yüzeyi" ve diğer taşlarla çarpışan "çarpma yüzeyi". Her iki yüzeyin de görevlerini yerine getirebilmesi için belirli özelliklere sahip olması gerekmektedir. Ailsa Craig ve Trefor ocağı, bu özel ihtiyaçları karşılayan dört farklı granitoid kaya türü sunar: Ailsa Craig common green, Ailsa Craig blue hone, blue Trefor ve red Trefor.

Bu kayaçlar, magmanın soğuyup kristalleşmesiyle oluşan volkanik kayaçlardır. Ailsa Craig'deki taşlar yaklaşık 60 milyon yıl önce, Trefor'daki taşlar ise 400 ila 500 milyon yıl önce oluşmuştur. Jeolojik olarak nispeten genç olmaları, farklı tektonik olaylardan kaynaklanan streslere daha az maruz kalmış olmaları anlamına gelir ki bu da curling'in getirdiği gerilimlere dayanıklılıkları açısından olumlu bir özelliktir. Yaygın inanışa göre, bu kaynaklardan gelen taşlar, kırılgan bir mineral olan kuvarsı çok az içerdikleri için idealdir, bu da pahalı taşların sürekli darbelere dayanması için kritik bir faktördür.

İçgörü

Curling taşlarının olağanüstü dayanıklılığı ve buz üzerindeki performansı, gezegenin sadece iki noktasında bulunan, belirli jeolojik süreçlerle oluşmuş, düşük kuvars içerikli özel granitoid kayaçlara dayanmaktadır.

Kaynak