Modern compiler'lar, Language Server Protocol (LSP) entegrasyonları sayesinde geliştirici deneyimini kökten değiştirdi. Geleneksel derleyici mimarileri, kodu ardışık aşamalardan geçiren doğrusal bir işlem hattı olarak işlerken, günümüzün etkileşimli geliştirme ortamları için bu yaklaşım yetersiz kalmaktadır. Makale, bu dönüşümü inceleyerek, özellikle "query-based" (sorgu tabanlı) derleyici mimarilerini ve bunların kullanıcı arayüzü (UI) geliştirmedeki "Signals" kavramıyla olan ilginç benzerliklerini ele alıyor. Bu yeni yaklaşım, derleyicilerin her tuş vuruşunda tüm kodu yeniden derlemek yerine, sadece ilgili sorgulara hızlıca yanıt vermesini sağlayarak performansı artırıyor.
Geleneksel compiler'lar, kaynak kodu soyut sözdizimi ağacına (AST) dönüştürme, ara temsil (IR) oluşturma ve sonunda ikili koda çevirme gibi bir dizi adımdan oluşur. Bu aşamalı süreç, dilin karmaşıklığına bağlı olarak zaman alıcı olabilir. Her tuş vuruşunda veya küçük bir değişiklikte bu tüm işlem hattını baştan sona çalıştırmak, modern geliştirme ortamlarının beklediği anlık geri bildirimi sağlamak için pratik değildir. Bu durum, eski mimarilerin etkileşimli özellikler sunma konusunda karşılaştığı temel zorluklardan biridir.
"Query-based" compiler'lar ise bu sorunu farklı bir zihniyetle ele alır. Derleyiciyi bir dizi dönüşüm boru hattı olarak görmek yerine, ona sorgular yöneltebileceğiniz bir sistem olarak düşünürler. Örneğin, bir geliştirici kod yazarken editörün "bu imleç konumunda hangi öneriler var?" veya "bu tanımlayıcının tanımına git" gibi sorularına derleyicinin mümkün olan en hızlı şekilde yanıt vermesi beklenir. Bu yaklaşım, derleyicinin yalnızca istenen bilgiyi üretmeye odaklanmasını ve gereksiz hesaplamalardan kaçınmasını sağlar. Yazar, bu mimarinin UI rendering'deki "Signals" kavramıyla benzer prensiplere sahip olduğunu belirtiyor; her ikisi de bağımlılıkları izleyerek sadece değişen kısımları yeniden hesaplama prensibine dayanıyor. Bu sayede modern derleyiciler çok daha hızlı ve etkileşimli hale geliyor.
Modern compiler'lar, geleneksel boru hattı mimarisinden sorgu tabanlı sistemlere geçerek geliştirme ortamlarında anlık geri bildirim ve yüksek etkileşim sağlayarak geliştirici verimliliğini artırıyor.