Collapse OS ve Forth: Kompaktlığın Sırrı

Collapse OS'un ilk sürümü Z80 assembler ile geliştirilmişti. Proje viral olduktan sonra gelen geri bildirimlerden biri "neden Forth değil?" şeklindeydi. Yazar başlangıçta Forth'u uygun bir seçenek olarak görmese de, daha sonra bir "aydınlanma anı" yaşayarak Forth'un Collapse OS'un tasarım hedeflerine mükemmel uyduğunu fark etti. Forth'un bazı meraklıları dili kolay ifade edilebilir bulsa da, yazar bu görüşe katılmıyor ve C'nin daha etkileyici ve bakımı kolay kod ürettiğini düşünüyor. Forth yorumlanmış bir dil olarak hızlı olsa da, C derleyicisi tarafından üretilen koddan genellikle daha yavaştır. Ancak, Python geliştiricisi olarak yazar, programın sadece darboğaz noktalarının hızlı olması gerektiğini ve Forth'ta bu kısımların native kod ile kolayca yazılabileceğini belirtiyor, bu yüzden hızın büyük bir sorun olmadığını vurguluyor.

Forth'un asıl gücü, yüksek seviyeli yapılandırmalara izin veren en kompakt dil olmasından kaynaklanıyor. Collapse OS'un Forth uygulaması, assembler versiyonuyla neredeyse aynı miktarda kaynakla kendi kendine barındırma (self-hosting) yeteneğine sahip. Bu durum, ilk bakışta native koddan daha kompakt hiçbir şey olamayacağı düşüncesiyle çelişiyor gibi görünse de, Forth'un derinlemesine incelenmesi bu kompaktlığı açıklıyor. Z80 asm versiyonu, 5K ROM'da bir kabuk, SD karttan RAM'e yüklenen 5K'lık bir assembler ikilisi ve 8K RAM ile kendi kaynak kodunu derleyebiliyor.

Forth'un bu eşsiz kompaktlığı, kısıtlı kaynaklara sahip sistemlerde karmaşık yazılımların (örneğin, kendi assembler'ını derleyebilen bir assembler) çalıştırılmasına olanak tanıyor. Yazar, Forth'un bu özelliği sayesinde, sınırlı donanım kaynaklarıyla bile optimal bir dengeye ulaştığını ve Collapse OS gibi projeler için ideal bir çözüm sunduğunu belirtiyor. Bu, Forth'u sadece bir dil olmaktan çıkarıp, aşırı kısıtlı ortamlarda bile işlevsellik sunabilen güçlü bir araç haline getiriyor.