Ana içeriğe geç
Kültür & Tarih

Barlaam ve Josaphat’ın öyküsü Buda’dan uyarlandı

Öne çıkanlar

  • Josaphat’ın saraydan çıkıp acı ve ölümle karşılaşması, Buddha’nın yaşam öyküsüyle paralellik taşıyor.
  • Anlatı, Hristiyan kaynaklarında 10. yüzyıldaki Balavariani metninde görülüyor.
  • Öykü, 1591’de Cizvit misyonerler tarafından Japoncaya çevrildi.
  • Buddha kökeniyle bağlantı, 19. yüzyılın ortalarında genel kabul gördü.

Barlaam ve Josaphat’ın öyküsü, Hristiyan geleneğinde azizlerin yaşamını anlatırken Gautama Buddha’nın hayatıyla güçlü paralellikler taşıyor. Hindistan kralı Abenner, oğlunun büyük bir hükümdar olacağını öğreniyor; ancak bir kâhin, prens Josaphat’ın Hristiyan bir aziz olacağını söylüyor. Kral bunun üzerine oğlunu dış dünyadan uzak tutuyor. Josaphat saraydan çıktığında hastalık, yaşlılık ve ölümle karşılaşıyor, ardından keşiş Barlaam’la tanışarak Hristiyanlığı benimsiyor.

Öykü, Hristiyan kaynaklarında ilk kez 10. yüzyılda Gürcistan’daki Balavariani metninde görülüyor. Anlatının, Arapça Bilawhar ve Budhasaf Kitabı’ndan türediği; Budhasaf adının da Farsça Bodisav ve Sanskritçe Bodhisattva sözcükleriyle bağlantılı olduğu aktarılıyor. Böylece Buddha’nın yaşam öyküsünün, farklı dillerdeki aktarımlar sırasında Hristiyan bir anlatıya dönüştüğü değerlendiriliyor. Roma Katolik Kilisesi eski şehitlik listelerinde bu iki azize yer verirken, bazı Ortodoks kiliseleri onları bugün de anıyor.

Barlaam ve Josaphat anlatısı İzlanda’ya kadar çevrildi ve 1591’de Cizvit misyonerler tarafından Japoncaya aktarıldı. Batılı tarihçiler iki öykü arasındaki benzerlikleri yüzyıllar boyunca kaydetti; ancak bağlantı 19. yüzyılın ortalarında genel kabul gördü. Metin, dinlerin temas ettikleri toplumların hikâyelerini ve geleneklerini dönüştürerek benimseyebildiğini; bu etkileşimin Hristiyanlıkla sınırlı kalmadığını belirtiyor.

Kaynak

Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.