CIA istikrarsızlık modeline göre ABD iç savaş ve çöküş riskinde en üst kategoride yer alıyor
Öne çıkanlar
- CIA destekli siyasi istikrarsızlık modeli krizleri iki yıl öncesinden yüzde 80 doğrulukla öngördü.
- ABD, V-Dem endeksinde tek yılda 20'nci sıradan 51'inci sıraya gerileyerek en sert düşüşünü yaşadı.
- Araştırmaya göre kutuplaşmış kısmi demokrasilerin çöküş riski klasik diktatörlüklere kıyasla 30 kat daha fazla.
Merkezi İstihbarat Teşkilatının 1994 yılında hükümetlerin çöküşünü önceden tahmin etmek amacıyla kurduğu modelin verileri, ABD'nin derin kutuplaşma yaşayan kısmi demokrasi kategorisine gerilediğini ortaya koydu. Akademisyenlerin 1955 ile 2003 yılları arasındaki verilerle test ettiği ve iki yıl öncesinden yüzde 80 doğruluk oranı yakalayan sistem, rejim tipini istikrarsızlığın en belirleyici unsuru olarak tanımlıyor. Mevcut veriler üzerinden yapılan hesaplamalar, ülkenin iç savaş, darbe veya balkanlaşma olasılığı en yüksek kümede bulunduğunu gösteriyor.
Demokrasiyi ölçen Polity ve V-Dem enstitülerinin raporları, ABD'nin tam demokrasi seviyesinden anokrasi sınırına ve seçimli demokrasi düzeyine gerilediğini kaydediyor. V-Dem endeksinde 20. sıradan 51. sıraya gerileyen ülke, iki yüzyılı aşkın kayıt tarihinin en sert düşüşünü yaşadı. Polity veritabanı ise 2016 yılından itibaren siyasi rekabetin uzlaşmacı yapıdan düşmanca kamplaşmaya evrildiğini belirterek bu durumu ulusal bölünmenin en güçlü göstergesi şeklinde kayda geçirdi.
Analizde, federal merkezin zayıflamasıyla birlikte ayrılıkçı eğilimlerin taraflar arasında yön değiştirdiği ve eyalet düzeyinde bağımsızlık tartışmalarının arttığı belirtildi. Askeri komuta kademesindeki tasfiyeler, liyakat yerine sadakatin öne çıkarılması ve Pentagon bütçesindeki finansal aksamalar, zorlayıcı devlet mekanizmasının aşınmasına dair somut işaretler olarak değerlendirildi.
Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.